1. Toàn cảnh chính sách thuế quan của Trump 2025
Hoa Kỳ là quốc gia nhập khẩu hàng hóa lớn nhất thế giới – và Tổng thống Trump, trong nhiệm kỳ thứ 2 không chỉ giới hạn mục tiêu vào việc đối phó với Trung Quốc mà đang nỗ lực xây dựng một nền thương mại toàn cầu công bằng hơn cho tất cả các quốc gia tham gia.
- Ngày 4/2/2025, mở đầu bằng tăng mức thuế thêm 10% lên hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc – vốn đã chịu rào cản thương mại cao từ trước – nhằm điều chỉnh cán cân thương mại với quốc gia này.
- Ngày 4/3/2025, tiếp tục tăng thuế thêm 10% hàng hóa Trung Quốc nâng tổng thuế tăng thêm 20%. Đồng thời thuế quan 10% được áp dụng cho hàng hóa từ Canada (bao gồm cả năng lượng) và Mexico
- Ngày 12/3/2025, mức thuế 25% đối với thép và nhôm , áp dụng cho cả những nước từng được miễn thuế năm 2018, đưa mức thuế nhôm tăng từ 10% lên 25%.
- Đến ngày 2/4/2025, Trump dự kiến mở rộng thêm mức thuế 25% lên các mặt hàng chiến lược như ô tô, chip bán dẫn và dược phẩm, áp dụng đồng loạt cho tất cả các quốc gia
2. Việt Nam sẽ ít bị tổn hại nếu nhìn nhận thuế quan đối xứng
Nếu nhìn theo góc độ về những gì Trump đã đề xuất cho đến nay, đó là thuế quan có đi có lại, tăng thuế đối với thép và nhôm, dược phẩm, ô tô và chips.
Việt Nam là một trong hai quốc gia (cùng với Singapore) có chênh lệch thuế quan trung bình có trọng số bằng 0. Trong năm mặt hàng hàng đầu xuất khẩu sang Mỹ, chỉ có sản phẩm phi điện tử có mức thuế cao hơn Hoa Kỳ trong khi các danh mục khác thấp hơn nhiều. Điều này có nghĩa là mức thuế quan trung bình có trọng số mà Mỹ áp lên Việt Nam (3.0%) bằng với mức thuế quan mà Việt Nam áp lên Mỹ (3.0%). Đây là một tình huống thuế quan đối xứng hoàn hảo theo chỉ số trung bình có trọng số.
Việt Nam là một trong hai quốc gia (cùng với Singapore) có chênh lệch thuế quan trung bình có trọng số bằng 0. Trong năm mặt hàng hàng đầu xuất khẩu sang Mỹ, chỉ có sản phẩm phi điện tử có mức thuế cao hơn Hoa Kỳ trong khi các danh mục khác thấp hơn nhiều. Điều này có nghĩa là mức thuế quan trung bình có trọng số mà Mỹ áp lên Việt Nam (3.0%) bằng với mức thuế quan mà Việt Nam áp lên Mỹ (3.0%). Đây là một tình huống thuế quan đối xứng hoàn hảo theo chỉ số trung bình có trọng số.
Đánh giá ảnh hưởng của tăng thuế Sắt thép, Chips, ô tô và dược phẩm của các quốc gia châu Á khi Mỹ tăng thuế.
- Đối với thép: Việt Nam được hưởng lợi khi trước đó đã chịu thuế suất cao hơn các quốc gia như Hàn Quốc, Nhật Bản, Úc. Việt Nam cũng áp thuế chống bán phá giá tạm thời được áp dụng cao nhất là 37,13% đối với thép mạ xuất xứ từ Trung Quốc và 15,67% đối với hàng hóa xuất xứ từ Hàn Quốc để bảo vệ doanh nghiệp trong nước.
- Đối với ô tô và dược phẩm mức độ ảnh hưởng không lớn do tỷ trọng xuất khẩu thấp
- Đối với chips: Đây có thể là mối lo ngại lớn nhất của Việt Nam khi các mức thuế 25% đối với chip đang lờ mờ hiện ra. Việt Nam đứng thứ 3 trong các doanh nghiệp xuất khẩu chips sang Mỹ (11.1% năm 2023) và giá trị xuất khẩu chiếm 1,6% GDP. Thuế quan không những tác động trực tiếp đến giá trị xuất khẩu mà còn làm mất đi tính hấp dẫn của Việt Nam trong việc thu hút FDI tương lai khi Việt Nam đang dần định vị thu hút FDI lĩnh vực bán dẫn. Theo Bộ KH & ĐT, đang có 174 dự án FDI đăng ký hoạt động trong lĩnh vực bán dẫn, tổng vốn gần 11,6 tỉ USD. Hầu hết các doanh nghiệp lớn trong ngành như Intel, Marvell Technology, Samsung, CoAsia SEMI (Hàn Quốc), Renesas (Nhật Bản)... đều đã có mặt ở Việt Nam.
3. Việt Nam là quốc gia hưởng lợi nhất trong từ cuộc chiến tranh thương mại từ 2016
Lượng hàng nhập khẩu hiện tại của Hoa Kỳ từ Trung Quốc đã có sự sụt giảm đáng kể từ năm 2017 đến năm 2023 và hiện tại tất cả đều dưới 50%. Trong khi đó thị phần được nhường cho ASEAN và EU - là 2 khu vực hưởng lợi nhất. (bảng 4)
Lưu ý: bảng sắp xếp theo giá trị hàng hóa Mỹ nhập khẩu từ cao nhất đến thấp nhất. Sự thay đổi hơn 10% so với năm 2017 sẽ là ba mũi tên, từ 5% ~ 10% sẽ là hai mũi tên và sự thay đổi nhỏ hơn 5% sẽ là một mũi tên.
Việt Nam là bên hưởng lợi lớn nhất từ chiến tranh thương mại Mỹ-Trung, vượt cả Ấn Độ về nhiều danh mục sản phẩm . Thị phần của Việt Nam tại Mỹ tăng mạnh đối với các sản phẩm thiết bị viễn thông đạt, nội thất, điện tử, giày dép...
Thái Lan cũng hưởng lợi, trừ các sản phẩm thâm dụng lao động, trong khi Malaysia có lợi thế ở hầu hết mặt hàng trừ ICT. Điều này nhấn mạnh vai trò quan trọng của Mỹ trong ngành bán dẫn. Thành công của Việt Nam trước Ấn Độ, Indonesia và Philippines cho thấy chính sách thu hút thương mại và đầu tư hiệu quả.
Thái Lan cũng hưởng lợi, trừ các sản phẩm thâm dụng lao động, trong khi Malaysia có lợi thế ở hầu hết mặt hàng trừ ICT. Điều này nhấn mạnh vai trò quan trọng của Mỹ trong ngành bán dẫn. Thành công của Việt Nam trước Ấn Độ, Indonesia và Philippines cho thấy chính sách thu hút thương mại và đầu tư hiệu quả.
4. Liệu lợi nhuận của Việt Nam có chỉ đơn thuần là chuyển hướng dưới dạng xuất khẩu?
Với thị phần xuất khẩu vào Mỹ tăng mạnh, Việt Nam đã trở thành nước thâm hụt thương mại lớn thứ ba với Mỹ, sau Trung Quốc và Mexico. Nhờ lợi thế gần Trung Quốc và chi phí nhân công thấp, Việt Nam thu hút dòng vốn FDI mạnh mẽ. Tuy nhiên, điều này cũng làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bị Mỹ áp thuế, đặc biệt khi có nghi vấn về việc chuyển hướng xuất khẩu từ Trung Quốc. Liệu rủi ro này có thực sự đáng lo ngại?
Trung Quốc ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt với ASEAN, khi thị phần xuất khẩu hàng hóa trung gian tăng từ 3% (1997) lên 12%, chủ yếu tại ASEAN, với Việt Nam là điểm đến lớn nhất. Mặt khác, Việt Nam cũng phụ thuộc mạnh vào Trung Quốc, với 20% hàng hóa trung gian nhập khẩu từ đây để sản xuất và lắp ráp
Quy mô nhập khẩu hàng hóa trung gian của Việt Nam tăng mạnh từ Trung Quốc, ASEAN, Bắc Á và Hoa Kỳ, trong đó hàng hóa vốn cho công nghiệp hóa gần tương đương giữa Bắc Á và Trung Quốc. So sánh với Trung Quốc, mối quan hệ thương mại của Việt Nam với phần còn lại của châu Á cũng phát triển nhanh chóng. Điều này cho thấy thương mại Việt Nam đều tăng mạnh với tất cả các đối tác.
Việt Nam đã mở rộng nhập khẩu trong hầu hết các danh mục sản phẩm, đặc biệt từ các đối tác châu Á, ngoại trừ một số mặt hàng như viễn thông và dầu mỏ. Bắc Á (Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc) là nguồn cung chính cho máy móc, thiết bị điện và máy văn phòng, với tốc độ tăng trưởng vượt Trung Quốc.
|
Một trong những lý do chính khiến Việt Nam thành công trong việc tăng trưởng xuất khẩu là sự gia tăng FDI. Tính 2024, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt 38,23 tỷ USD với 60% là trong lĩnh vực sản xuất. Tính theo tỷ lệ GDP, đây là một trong những mức cao nhất trong khu vực. Nguồn đầu tư chủ yếu từ Bắc Á (Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan) và Singapore (lớn thứ hai), Hồng Kông và Trung Quốc. Nguồn đầu tư giải thích lý do tại sao Việt Nam cũng được liên kết với Bắc Á và Trung Quốc trong hoạt động nhập khẩu, ngụ ý rằng hoạt động xuất khẩu hiện đã hội nhập nhiều hơn vào khu vực.
Lấy Hàn Quốc làm ví dụ, đây là nguồn FDI lớn nhất của Việt Nam. Năm 2010, Trung Quốc là nguồn FDI lớn nhất của Hàn Quốc. Nhưng do căng thẳng địa chính trị với Trung Quốc, Hàn Quốc đã tăng đầu tư vào Việt Nam và do đó dòng FDI của nước này vào Việt Nam hiện là lớn nhất ở châu Á, vượt qua Trung Quốc vào năm 2023. |
Tóm lại, phân tích về nguồn FDI và nhập khẩu cho thấy xuất khẩu của Việt Nam tăng nhanh không chỉ sang Hoa Kỳ mà còn trên toàn cầu, nhờ sự dịch chuyển chuỗi cung ứng từ Bắc Á, Trung Quốc, EU và các nước khác đến Việt Nam. Điều này không chỉ là định tuyến lại thương mại như một số ý kiến, mà do Việt Nam hội nhập nhanh vào chuỗi cung ứng khu vực nhờ gia tăng đầu tư.
Hãy liên hệ chúng tôi để được tư vấn sớm nhất
|
Hoàng Như Trung
Zalo: 0972147714 Leader team Nhật ký trader |
Trương Thanh Thư
0354720068 Team Nhật Ký trader |
Nhật ký trader sẵn sàng đồng hành cùng bạn trong suốt hành trình đầu tư